تهران خود را برای احتمال حملات دوباره آمریکا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور آماده می‌کند و هم‌زمان می‌کوشد با تهدید به تشدید درگیری‌ها، واشنگتن را از حمله منصرف نماید.
ایران در حال تقویت توان دفاعی خود، بسیج حامیان حکومت و تهدید آمریکا و متحدانش در خلیج فارس به واکنشی گسترده‌تر و شدیدتر است. تهران خود را برای احتمال حملات دوباره آمریکا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور آماده می‌کند و هم‌زمان می‌کوشد با تهدید به تشدید درگیری‌ها، واشنگتن را از حمله منصرف نماید.
مقام‌های ایرانی در اظهارات علنی و گفت‌وگوهای خصوصی با مقام‌های کشورهای منطقه هشدار داده‌اند که اگر آمریکا حملات جدیدی را آغاز کند، جمهوری اسلامی دامنه درگیری‌ها را در سراسر خاورمیانه گسترش خواهد داد.
تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که ایران در حال تقویت مواضع حساس خود، از جمله تأسیسات هسته‌ای و مناطق مرزی است تا این مراکز در برابر حملات احتمالی آسیب‌پذیری کمتری داشته باشند. دولت همچنین در حال آماده کردن مردم برای احتمال ازسرگیری جنگ است. در همین راستا، نیروهای شبه‌نظامی را به مهدکودک‌ها فرستاده تا برای کودکان داستان‌هایی درباره جنگ تعریف کنند، دوره‌های آموزشی استفاده از موشک‌های ضدهوایی دوش‌پرتاب را تبلیغ می‌کند و تجمع‌های حکومتی برپا می‌سازد.
ایران توان چندانی برای مقابله با حملات جنگنده‌های پیشرفته آمریکایی، بمب‌افکن‌ها و موشک‌های کروز ندارد. به همین دلیل، تلاش می‌کند با تهدید به گسترش جنگ، هزینه حمله به خود را برای آمریکا و متحدانش بالا ببرد و مانع چنین حملاتی شود.
لحن تهاجمی حکومت همچنین می‌تواند افکار عمومی را از وخامت روزافزون وضعیت اقتصادی ایران منحرف کند؛ وضعیتی که با تشدید تحریم‌های آمریکا و فشار واشنگتن بر شرکت‌های هواپیمایی برای خودداری از پرواز به ایران، دشوارتر شده است.
صنم وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه در اندیشکده چتم‌هاوس لندن، می‌گوید: «در شرایطی که حکومت در جبهه‌های مختلف، از دیپلماسی گرفته تا اقتصاد و سیاست، به بن‌بست رسیده است، آماده‌باش جنگی فعلاً به سود آن تمام می‌شود. شاید یک جنگ جدید به جمهوری اسلامی کمک کند از بن‌بستی که خودش برای خود ایجاد کرده، خارج شود.»
به گفته افراد آگاه، برخی از مقام‌ها برای جلوگیری از حمله احتمالی آمریکا، به‌طور ضمنی گفته‌اند که نیروهای ایران ممکن است به خاک کشورهای همسایه نیز نفوذ کنند.
محسن رضایی، مقام ارشد امنیت ملی ایران، روز یکشنبه گفت تهران ممکن است امارات متحده عربی را هدف قرار دهد؛ کشوری که از اواخر بهار تاکنون تا حد زیادی از حملات در امان مانده است. او همچنین از احتمال حمله به مراکز داده و کابل‌های اینترنتی در سراسر منطقه سخن گفت.
به گفته برخی منابع، تهران جداگانه به مقام‌های کشورهای عربی هشدار داده است که در صورت ازسرگیری جنگ، ممکن است اهدافی در منطقه، از جمله تأسیسات نفتی عربستان سعودی، را هدف حمله قرار دهد. چنین حملاتی تهدیدهای پیش روی عربستان را افزایش می‌دهد؛ کشوری که هم‌اکنون نیز با خطر حملات حوثی‌های مورد حمایت ایران در یمن روبه‌روست. حوثی‌ها آخر هفته گذشته به فرودگاه بین‌المللی پایتخت عربستان حمله کردند.
در همین حال، ارتش آمریکا خود را برای احتمال ازسرگیری جنگ آماده می‌کند. به گزارش وال‌استریت ژورنال، سومین گروه رزمی ناو هواپیمابر آمریکا و یک یگان دیگر از نیروهای تفنگدار دریایی در حال حرکت به سمت خاورمیانه هستند. پنتاگون همچنین در حال بررسی اعزام تجهیزات بیشتر پدافند هوایی و مهمات به پایگاه‌های آمریکا در منطقه است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هفته گذشته اعلام کرد که پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر به ایران حمله نخواهد کرد. با این حال، او علناً احتمال حمله به تأسیسات هسته‌ای کوه کلنگ در ایران را مطرح کرده است. مقام‌های آمریکایی نیز گفته‌اند ارتش این کشور در حال آماده‌سازی گزینه‌های مختلف برای حملات احتمالی جدید است.
تلاش دو طرف برای افزایش آمادگی نظامی نشان می‌دهد که با گذشت بیش از هفت ماه از آغاز جنگ، هیچ‌یک احساس نمی‌کند که ناچار به عقب‌نشینی از درگیری‌ای است که تا حد زیادی در بن‌بست قرار گرفته است. در عوض، هر دو طرف می‌کوشند این بن‌بست را به سود خود تغییر دهند. آمریکا فشارهای اقتصادی را افزایش داده و با موفقیت بیشتری نفتکش‌ها را از تنگه هرمز عبور می‌دهد.
در مقابل، ایران حملات خود به کشتی‌ها در محدوده خلیج فارس را تشدید کرده است. بر اساس اعلام مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، وابسته به نیروی دریایی این کشور، دست‌کم سه کشتی تجاری در آخر هفته گذشته در داخل تنگه هرمز و اطراف آن هدف حمله قرار گرفتند. همچنین روز یکشنبه حمله پهپادی به نفتکش اماراتی «پترو دلفین» در نزدیکی عمان باعث آتش‌سوزی شد و دو ملوان هندی مفقود شدند.
حمله موشکی حوثی‌ها به فرودگاه ریاض در روز شنبه نیز دست‌کم ۱۳ کشته و صدها زخمی بر جای گذاشت. این حمله مرگبارترین حمله به آمریکا یا متحدان خلیج فارسی آن در درگیری‌های مرتبط با جنگ ایران از زمان آغاز این درگیری‌ها توصیف شده است. این حملات نشان داد که اگر ترامپ تصمیم بگیرد جنگ را از سر بگیرد، اهداف اقتصادی مهم منطقه تا چه اندازه در برابر حملات آسیب‌پذیر هستند.
به گفته برخی از افراد آگاه، مقام‌های ایرانی همچنین به میانجی‌ها گفته‌اند که در صورت ازسرگیری جنگ، حملات به نیروهای آمریکایی را با شدت بیشتری دنبال خواهند کرد. از جمله گزینه‌هایی که مطرح شده، تلاش برای غرق کردن ناوهای جنگی آمریکا در خاورمیانه و کشتن خدمه آنهاست.
موشک‌های ایران در جریان حملات ماه سپتامبر تا آستانه برخورد با ناوهای جنگی آمریکا پیش رفتند. هفته گذشته نیز پنتاگون ۱۲ فروند بمب‌افکن بی‌ـ۱ را از یک پایگاه نظامی در بریتانیا جابه‌جا کرد؛ اقدامی که به نگرانی‌ها درباره برنامه‌ریزی سپاه پاسداران برای حمله پهپادی نسبت داده شد.
درگیری مستقیم میان آمریکا و ایران از اواخر ژوئیه، زمانی که ترامپ برنامه تشدید گسترده حملات را متوقف کرد، تا حد زیادی متوقف مانده است. به گزارش وال‌استریت ژورنال، یکی از دلایل این تصمیم نگرانی درباره کمبود موشک‌های رهگیر بود؛ موشک‌هایی که برای مقابله با حملات و دفاع از اهداف مختلف در سراسر منطقه به آنها نیاز است.
ایران از این وقفه برای بازسازی تأسیسات تولید موشک و پهپاد و جبران ذخایر تسلیحاتی خود استفاده کرده است. مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، اوایل سپتامبر در اظهاراتی که رسانه‌های وابسته به سپاه منتشر کردند، از این تلاش‌ها تمجید کرد، اما هم‌زمان به مشکلات زنجیره تأمین نیز اذعان داشت؛ مشکلاتی که روند تأمین قطعات و تجهیزات مورد نیاز را دشوار کرده است.
ایران همچنین حفاظت از تأسیسات هسته‌ای و دیگر پناهگاه‌های مرتبط با مراکز امنیتی خود را تقویت کرده است. بر اساس تصاویر ماهواره‌ای شرکت ونتور که مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی در واشنگتن آنها را بررسی کرده است، ایران ماه گذشته در اطراف تأسیسات هسته‌ای کوه کلنگ و نطنز موانع دفاعی ساده‌ای، از جمله تپه‌های خاکی، ایجاد کرد. هدف از این اقدامات، دشوارتر کردن عملیات احتمالی نیروهای زمینی برای نفوذ به این مراکز است.
مقام‌های ایرانی بر آمادگی کشور برای شرایط جنگی تأکید می‌کنند. سرتیپ غلامرضا جلالی، مسئول برنامه‌ریزی‌های پدافندی و مقابله با شرایط اضطراری در ایران، در پایان ماه سپتامبر به خبرنگاران گفت فرودگاه‌ها، بنادر و نیروگاه‌های کشور خود را برای شرایط جنگی آماده کرده‌اند. به گفته او، این مراکز با ایجاد پناهگاه و ذخیره‌سازی تجهیزات و ملزومات ضروری تلاش می‌کنند در صورت بروز بحران نیز به فعالیت خود ادامه دهند.
رسانه‌های دولتی ایران نیز هر روز تصاویری از تجمع‌های حامیان حکومت پخش می‌کنند. شماری از ساکنان ایران می‌گویند در هفته‌های اخیر، تعداد افراد حاضر در این تجمع‌ها بیشتر شده و تجمعات در مکان‌های بیشتری برگزار می‌شوند.
یک روحانی تندرو که در این تجمع‌ها شرکت کرده بود، گفت انتظار دارد جنگ از سر گرفته شود و ایران در آن پیروز شود. او در گفت‌وگویی اظهار داشت که دیپلماسی نتیجه‌ای نداشته و ایران دیگر راهی جز جنگیدن ندارد.
در تهران، بیلبوردهایی برای تبلیغ دوره‌های آموزشی استفاده از موشک‌های ضدهوایی دوش‌پرتاب و تفنگ‌های تک‌تیرانداز برای شهروندان نصب شده است. ماه گذشته، سپاه پاسداران اعلام کرد که نخستین یگان‌های تکاور زن خود را در زمینه تاکتیک‌های جنگ چریکی، استفاده از سلاح گرم و هدایت پهپاد آموزش داده است. این خبر بر اساس تصاویری منتشر شد که حساب کاربری فاتحین، یکی از یگان‌های ویژه نیروهای داوطلب بسیج، منتشر کرده بود.
در شهر سبزوار در شمال شرق ایران یکی از یگان‌های سپاه به یک مهدکودک رفت و برای کودکان داستان‌هایی درباره درگیری‌های اوایل سال جاری تعریف کرد. این یگان همچنین موشک تاماهاک آمریکایی را به نمایش گذاشت که به گفته نیروهای سپاه، آن را رهگیری و خنثی کرده بودند. این خبر در حساب کاربری نیروی زمینی سپاه منتشر شد.
بهنام بن‌طالب‌لو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، اندیشکده‌ای در واشنگتن، می‌گوید: «جمهوری اسلامی هم در حرف و هم در عمل، به‌طور جدی خود را برای جنگ بعدی آماده می‌کند. از این نظر، اقدامات حکومت هم با هدف بازداشتن دشمن از حمله انجام می‌شود و هم بخشی از برنامه‌ریزی برای جنگ است.»
دیدگاه خوانندگان