یادداشت سیاسی

خطر رویارویی ایران و اسراییل، نزدیک تر از همیشه

۱۳۹۷ اردیبهشت ۲۳

اعضای ارشد تشکیلات امنیتی اسرائیل معتقدند که ماه مه یکی از حساس‌ترین زمان‌ها در دوران اخیر خواهد بود. ژنرال ذخیره آموس یادلین، رئیس پیشین هیئت مدیره بخش اطلاعات نظامی در نیروهای دفاعی اسرائیل، در یک مصاحبه که روز ۲۲ آوریل منتشر شد، گفت: «من از سال ۱۹۶۷ تا کنون ماه مه به این خطرناکی ندیده‌ام.»

جزئیات

انتخابات عراق؛ مانیفستی شیعی از سکولاریسم

۱۳۹۷ اردیبهشت ۲۲

عراق در این روزها شاهد برگزاری چهارمین انتخابات سراسری این کشور برای تشکیل پارلمان و دولت آینده این کشور است. در دموکراسی های نوپدیدی چون عراق، انتخابات صرفا وسیله ای برای انتقال از یک دولت به دولت جدید دیگری نیست؛ بلکه در نگاهی کلی ارزیابی ای از روند کلی دموکراسی سازی در کشور را نشان می دهد. در این سیاق، پرسش اصلی این است که آیا این روند در عراق شاهد پیشرفت یا پسرفت بوده است؟

جزئیات

از اروپا انتظار اقدام خاصی درباره توافق نداشته باشیم

۱۳۹۷ اردیبهشت ۲۰

سه شنبه شب دونالد ترامپ در رادیکال ترین موضع در قبال توافق هسته ای ضمن خروج از برجام و امضای فوری فرمان بازگشت تحریم های هسته ای آمریکا علیه ایران اعلام کرد که هر کشوری که در زمینه تولید و ساخت سلاح هسته ای به ایران کمک کند مورد شدیدترین تحریم ها قرار خواهد داد.

جزئیات

فشار از آمريكا، مذاكره از اروپا

۱۳۹۷ اردیبهشت ۱۸

شاید زمانی که حسن روحانی پای «برجام» را امضا می‌کرد کمتر احتمال می‌داد که خیلی زود با جابه‌جایی قدرت در ایالات متحده آمریکا مهم‌ترین دستاورد دولتش با مخاطرات جدی مواجه شود. امروز اما دونالد ترامپ شمشیر را نسبت به برجام از رو بسته و هرچه از عمر دولتش می‌گذرد به لحظه خروج از برجام نزدیک‌تر می‌شود. ترامپ اما به همین بسنده نکرده و با ایجاد بازی‌های روانی در سطح رسانه‌های جهان تلاش می‌کند دوباره موقعیت بین‌المللی ایران را به وضعیت قبل از برجام برگرداند.

جزئیات

دین و دولت در عربستان: سیاست دینی جدید و پی‌آمدهایش

۱۳۹۷ اردیبهشت ۰۳

آنچه هم اکنون در عربستان می‌گذرد، تعجب عموم کارشناسان مسائل جهان عرب و این کشور را برانگیخته است ، اعم از آنکه عرب باشند و یا غربی. به عکس آنچه بسیاری در ایران می‌پندارند این تحولات بیش از آنکه از سر محاسبه و آینده‌نگری باشد، به دلیل رقابت قدرت در داخل خاندان سلطنتی و نیز احساس عمیق عقب‌ماندگی ناشی از وابستگی به نفت و عدم توافق با دنیای کنونی است و اینکه مبادا قدرت و نفوذ خود را از دست دهند، خواه در سطح بین‌المللی و منطقه‌ای باشد و یا در درون خودِ عربستان.

جزئیات

مقابله با ایران و آینده برجام

۱۳۹۷ اردیبهشت ۰۲

12 می (22 اردیبهشت) ضرب‌الاجل دیگری در رابطه با توافق هسته‌ای ایران برای رئیس جمهور ایالات متحده فرا می‌رسد. دونالد ترامپ در این تاریخ باید مطابق تعهدات کشورش در چارچوب «برنامه جامع اقدام مشترک» (برجام)، تعلیق تحریم‌های هسته‌ای علیه تهران را تمدید کند.

جزئیات

چرا قدرت‌های سیاسی از اندیشیدن می‌ترسند؟

۱۳۹۷ فروردین ۲۸

مشاهده حوادث و رویدادهای تاریخی نشان می دهد که سیاستمداران هیچ چیز را به اندازه تفکر برای بقای خود خطرناک نمی دانند، از این رو می کوشند تا با صاحبان اندیشه مقابله کرده و آنان را به حاشیه برانند.

جزئیات

تل‌آویو سیاست‌های منطقه‌ای ریاض را مدیریت می‌کند

۱۳۹۷ فروردین ۲۶

سیدحسین موسویان، دپیلمات پیشین ایران در گفت و گویی با دنیای اقتصاد از سخنان جنگ‌طلبانه محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی رمزگشایی کرد. وی با اشاره به شکل‌گیری مثلث همکاری تل آویو-واشنگتن-ریاض علیه ایران تاکید کرد: «یکی از استراتژی‌های طراحی شده توسط تل آویو، ایجاد فضای ترس و وحشت در مورد ایران در افکار عمومی جهانی است که هر سه عضو مثلث به‌طور مشترک، سازمان‌یافته و مستمر، در مواضع سیاسی خود به آن دامن می‌زنند.»

جزئیات

هدف حمله احتمالی آمریکا به سوریه چیست؟

۱۳۹۷ فروردین ۲۳

هنوز هم تحقیق معینی صورت نگرفته که حمله احتمالا شیمیایی در غوطه کار که بوده و دولت اسد احیانا در آن چه نقشی داشته است. آمریکا و متحدان اما می‌گویند که شواهد نشان می‌دهد که واقعا حمله شیمیایی بوده و مشخصا حکومت اسد عامل ان است.

جزئیات

خروج احتمالی آمریکا از سوریه و سود و زیان ایران

۱۳۹۷ فروردین ۱۶

عملی‌شدن اظهارات ترامپ در باره خروج نیروهای آمریکایی از سوریه شاید در وهله اول به سود ایران به نظر برسد. اما این خروج لزوما در قصد آمریکا برای محدودسازی حضور و نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه تغییری ایجاد نمی‌کند. آمریکا در حال حاضر از راه‌های مختلفی برای تحقق این امر تلاش می‌کند.

جزئیات

چرا آمریکا به دنبال تغییر رژیم ایران است؟

۱۳۹۷ فروردین ۱۱

موضوع و سیاست تغییر رژیم ایران امر جدیدی نیست و از سوی دولتمردان و سیاست‌گذاران آمریکایی و برخی از هم پیمانانش در اروپا و خاورمیانه و منطقه در طول 40 سال گذشته دنبال شده است اما آنچه این مساله را در سال 1396 مهم و قابل بررسی کرد، قرار گرفتن این سیاست از حوزه اعلانی به حوزه اعمالی سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا است.

جزئیات

ارزیابی فضای سیاسی عراق در آستانه انتخابات

۱۳۹۶ اسفند ۲۹

با نزدیک شدن به زمان برگزاری انتخابات مجلس عراق آرایش های سیاسی احزاب و جریان های عراقی بیش از پیش خودنمایی می کنند. آن چه تا به این لحظه بر می آید این انتخابات متفاوت از انتخابات گذشته عراق برگزار خواهد شد و احتمال می رود که آرامش بیشتری را تجربه کند. بر اساس تازه ترین برآوردها ثبت نام واجدین شرایط رای گیری در مناطق جنوبی عراق به بالای 80 درصد رسیده است که این امر نشان از احتمال حضور پررنگ مردم پای صندوق های رای می دهد.

جزئیات

تولد دمکراسی در اروپا

۱۳۹۶ اسفند ۱۳

فقر، ظلم، نابرابریهای اجتماعی و سختیهای زندگی در قرنهای ۱۷، ۱۸ و ۱۹ میلادی در اروپا فیلسوفان بزرگی را متبلور ساخت که قوانین مدنی، اجتماعی و سیاسی دنیای مدرن را بنا نهادند و چهرهٔ جدیدی از جهان غرب پدید آوردند. از آن جمله می توان به جان لاک اشاره کرد او را پدر دمکراسی نوین می دانند.

جزئیات

فروپاشی سایکس پیکو، کردها و آینده خاورمیانه

۱۳۹۶ اسفند ۱۲

رصد روندها و رویداهای خاورمیانه در دوران پساجنگ سرد نشانگر آن هستندکه این منطقه یکی پس از دیگری پایه های ثبات خود را از دست داده و هر روز بیش از قبل در آستانه فروپاشی قرار گرفته است. علت اصلی و ساختاری این امر برساخته بودن خاورمیانه و نقش برجسته ابرقدرت ها در ساخت و پاخت آن بدون اندک توجهی به واقعیات قومی، مذهبی، تاریخی و در کل نادیده گرفتن شاخص های هویتی است.

جزئیات

حمله به آیت‌الله سیستانی در آستانه انتخابات عراق

۱۳۹۶ اسفند ۰۸

حمله روز ۲۸ ژانویه به شیخ عبدالمهدی کربلائی، یکی از نمایندگان آیت‌الله علی سیستانی، شگفتی چندانی به بار نیاورد. آن‌ها که با این‌گونه حملات به مقام‌های مذهبی در عراق آشنایی دارند، بر این باورند که حمله به کربلائی در حین ایراد خطبه‌های نماز جمعه، از جانب گروههای شیعه ای انجام شد که از حلقه مدیریت نجف کنار گذاشته شده‌اند. عقیل الطریحی، فرماندار کربلا، روز ۲۷ ژانویه گفت که «گروه‌های منحرف پشت این حمله بودند.»

جزئیات

زمینه های مستعد داخلی است که سبب سلطه خارجی می شود

۱۳۹۶ اسفند ۰۶

استاد علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه بهشتی با بیان اینکه سیستم‌سازی، آزادی فعالیت اقتصادی، حقوق شهروندی و تولید ثروت مراحل اولیه آناتومی توسعه یافتگی هستند، اظهار کرد: دموکراسی طبقه پنجم عمارت توسعه یافتگی و به نوعی نتیجه تولید ثروت و صنعتی شدن است.

جزئیات

شورشی علیه معادلات موجود

۱۳۹۶ بهمن ۲۴

شاید مهم‌ترین اثر انقلاب در روابط خارجی کشورها افزایش شدید عدم قطعیت و پیش‌بینی‌ناپذیری است. روابط بین دولت‌ها تا حد زیادی بر اساس پیش‌بینی طرف‌های مقابل از کنش‌ و واکنش‌های دیگر و تأثیر آنها بر سود و زیان خود تنظیم و اجرا می‌شود و انقلاب، حداقل برای مدتی، این امکان را از دولت‌ها می‌گیرد.

جزئیات

سناریوی آمریکا و اروپا در مواجهه با ایران

۱۳۹۶ بهمن ۲۱

دکتر حسین موسویان متخصص امورخاورمیانه دانشگاه پرینستون می گوید: شرایط در واشنگتن به‌گونه‌ای است که نفوذ و تاثیرگذاری بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در سیاست‌های خاورمیانه‌ای آمریکا به‌ویژه درباره ایران، بیش از رئیس‌جمهوری آمریکا شده‌است.

جزئیات

ترکیه جدید و پدیده نوعثمانی‌گری

۱۳۹۶ بهمن ۱۸

جمهوری ترکیه دارای سه مرحله متفاوت تاریخی است. مرحله نخست آن از ابتدای جمهوریت آغاز می‌شود تا ابتدای دهه هشتاد. مرحله دوم آن از اوائل دهه هشتاد آغاز می‌شود تا انقلاب‌های عربی و مرحله سوم آن از بهار عربی شروع می‌شود و تاکنون ادامه دارد و تا سالها ادامه خواهد داشت. در اینجا منظور از «ترکیه جدید» همین سومین مرحله است. ترکیه جدید اگرچه در تداوم دو مرحله قبلی است، اما با آن دو عمیقاً متفاوت است. همچنانکه عربستانِ بعد از قدرت‌یابی سلمان و اماراتِ سال‌های اخیر، متفاوت است با عربستان و امارات قبل از انقلاب‌های عربی. سیاست کنونی ترکیه می‌باید با توجه بدین نکته دریافت شود.

جزئیات

زلزله های اجتماعی

۱۳۹۶ بهمن ۱۴

استعاره و تمثیل، اهمیت زیادی در علوم، و بویژه اندیشه اجتماعی دارد. یکی از این استعاره ها، مفهوم زلزله و «گُسل های زلزله ساز» است. زلزله در لغت به معنای «بی قراری، لرزه، جنبش سخت، حرکت شدید و ناگهانی» است و واژه ای است که بیشتر مفهومی زمین شناختی دارد اما در جنبش های اجتماعی نیز به کار می رود. از این حیث، نا آرامی های دیماه96، نوعی «زلزله اجتماعی» است.

جزئیات

جای ایران و عربستان عوض می‌شود؟

۱۳۹۶ بهمن ۱۱

محمدبن سلمان، ولیعهد قدرتمند عربستان می‌تواند آماج این انتقاد باشد که در سیاست خارجی مشی ماجراجویانه دنبال می‌کند که البته این امر به رفتار سایر فاکتورهای منطقه هم بی‌ربط نیست، ولی در عرصه داخلی بنا را بر بازکردن جامعه انسدادزده عربستان گذاشته، ولو که این اصلاحات داخلی قسما به گونه‌ای آمرانه و با شتاب پیش می رود. اهداف اصلاحاتش ولی نادرست نیستند. تغییر در وضعیت و شرایط حقوق زنان و در گستره آموزش و پرورش از مولفه‌های اصلی این اصلاحات و در عین حال زمینه‌ساز سایر اصلاحات هستند.

جزئیات

قمار پرخطر ترکیه و روسیه در عفرین؛ اهداف و چالش های پیش رو

۱۳۹۶ بهمن ۰۳

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه سرانجام تهدید خود را در مورد حمله نظامی به شهر کردنشین عفرین در شمال غربی سوریه عملی کرد.

جزئیات

انتخابات عراق: دسته‌کشی و جنگ قدرت مدام حادتر می‌شود

۱۳۹۶ بهمن ۰۲

مبارزه انتخاباتی در عراق آغاز شده، و آن طور که از هم اکنون پیدا است، مبارزه‌ای سخت و نفس‌گیر خواهد بود. مقرر است انتخابات مجلس در ۱۲ می‌(۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷) با حضور ۲۷ ائتلاف و ۱۴۳ حزب برگزار شود، و انتظار می‌رود این انتخابات، چشم‌انداز سیاسی عراق را به کلی تغییر دهد.

جزئیات

رفتن ترامپ، خوابی که شاید تعبیر نشود

۱۳۹۶ بهمن ۰۲

تا روز ۸ نوامبر ۲۰۱۶ که خوانش آرای صندوق‌ها شگفتی را به اوج رساند و پیروزی ترامپ را رقم زد تعداد معدودی راهیابی او به کاخ سفید را ممکن می‌شمردند. برای بسیاری از موسسات نظرسنجی و رسانه‌ها، پیروزی هیلاری کلینتون قظعی تلقی می‌شد و تحولی که در زیر پوست جامعه آمریکا در جریان بود قابل درک نبود.

جزئیات