سیره رفتاری پیامبر اکرم(ص) و امیرمؤمنان(ع) بر پرهیز از ظلم و خشونت بنا شده است و این دو بزرگوار موفق شدند اسلام را بر پایه سه اصل عدالت، نرم خویی و رحمت تحکیم بخشند. حضرت ولی عصر(عج) نیز ادامه دهنده راه اجداد طاهرینشان خواهند بود و عدالت گستری را به عنوان نخستین اصل مدنظر قرار خواهندداد. در نتیجه حکومتهایی که ادعای اسلام میکنند باید همین روش را در پیش گیرند؛ چرا که در پرتو اتخاذ چنین شیوه ای است که عزت و کرامت مردم تضمین می گردد.
جزئیاتمحسن اسماعیلی در یکصد و هفدهمین جلسه شرح و تفسیر نهجالبلاغه در مجموعه فرهنگی سرچشمه، با طرح این سوال که با وجود دین و دستورهای اکید قرآن و سنت، چرا مسلمانان تا این اندازه پراکنده و دور از یکدیگر هستند، گفت: در پاسخ به این سوال باید به این مقدمه مهم تربیتی اشاره کرد که همواره نقطه قوت فرد یا جامعه میتواند نقطه ضعف و آسیبپذیری آنان هم باشد.
جزئیاتهر فردی در زندگی هدفی برای خود ترسیم می کند و تمام وجه همت خود را صرف آن می نماید که به این هدف رسد؛ اما راه رسیدن به مقصد به آسانی پیش روی آدمی گشوده نشده، بلکه با فراز و نشیب های بسیار همراه است. وجه تمایز افراد موفق در مقایسه با ناکامان و شکست خوردگان آن است که در مقابل مشکلات سر خم نمی کنند، به جای ناله و شکوه بر سعی و تلاش خود می افزایند و صبر و استقامت می ورزند.
جزئیاتاميرمؤمنان على(ع) از همان ابتداى به دست گرفتن حكومت به موضوع امنیت اهتمام كرد و مواضع روشن خود را در لزوم فراهم كردن آن در وجوه مختلفش بيان نمود، در خطبه ها و سخنان خود، و مكتوبات سياسى و عهدنامه ها و فرامين حكومتى اين هدف را مورد توجّه جدّى قرار داد و از بيعت تا شهادت در راه اين مقصد استوار ايستاد. در ادامه به مواردی ازآن اشاره می شود:
جزئیاتانکار نمی توان کرد که در همه زبان ها دل آدمی مرکز مناسبات و مبادلات انسانی، عواطف و احساسات و معرف شخصیت او است. قرآن نیز، بطور واقعی، یا بصورت استعاره و تمثیل، قلب را کانون همه صفات آدمی شناخته و ۱۳۲ بار به این واژه اشاره کرده است.
جزئیاتدر قوانین جزایی، معمولا در نبود مدارک و اسناد محکمه پسند، قاضی متهم را تبرئه میکند. اصل برائت در قانون اساسی ایران و قانون دادرسی کیفری هم آمده. اما در چهار دهه حکومت جمهوری اسلامی مواردی دیده شده که جرم متهمان با «قسامه» اثبات شده.
جزئیاتمعمولاً صاحبان قدرت و منصب به دور از جامعه زندگى مى كنند و حاضر نيستند كارهاى كوچك را خودشان شخصا انجام دهند؛ به چند دليل:
جزئیاتپس از رحلت پیامبر (ص) مسلمان حضرت علی(ع) را همراهی نکردند در حالیکه میدانستند او جانشین پیامبر است. در واقع کودتاگران هزینه این همراهی را آنقدر بالا بردند که کسی جرأت نکند از مظلوم حمایت کند. عموم مسلمانان در ظلم هایی که بر حضرت زهرا (س) رفت مشارکت داشتند و سهیم بودند.
جزئیات«جهل مقدس»؛ این عنوانی که از دلِ تاریخ میآید، امروز هم گریبان بشر را گرفته است، هنوز طرد میکند و خون میریزد و خشم روی خشم و درد روی درد میگذارد. عبدالله ناصری اعتقاد دارد که الگو قرار دادن اسلام تاریخی موجب بروز جهل مقدس است؛ به گفته وی در نبرد جهل مقدس و مقتضیات دینداری عصر مدرن، حتماً یا دومی پیروز خواهد شد یا تغییر آیین در جامعه پدیدهی فراگیری میشود.
جزئیاتاز جمله مهمترین حقوق انسانها در عرصه اجتماعى، حق مسئولیت اجتماعى آنان و نظارت عمومى است، بدین معنا که همه مردم از مسئولیت اجتماعى برخوردارند و حق دارند بر همه امور، به ویژه امور حکومت و دولت نظارت نمایند؛ به نیکى فرمان دهند و از بدى بازدارند، یعنى حق امر به معروف و نهى از منکر دارند، چنانکه قرآن کریم به صراحت این حق را مطرح کرده است: «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ؛ (توبه/۷۱) مردان و زنان مؤمن دوستدار یکدیگرند؛ به کار نیک و پسندیده فرمان مى دهند و از کار زشت و ناپسند بازمى دارند»
جزئیاتهوشمندی افراد آنجا خود را نشان می دهد که در تحلیل امور جاری با توجه به واقعیت ها، قضاوت و اظهار نظر می کنند.
جزئیاتخداوند متعال می فرماید: «فَبَشِّرْ عِبادِ* الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ»؛ پس بندگان مرا بشارت ده: همانهایی را كه به هر سخنى گوش مى دهند پس بهترين آن را پيروى مى كنند، آنان هستند كه خدا هدايتشان كرده و آنان هستند صاحبان خرد.
جزئیاتمدرنیته از نظر مفهوم و معنا دارای ابهام بسیاری است و این پیچیدگی و ابهام حتی در بینش و تفکر غربیها که خود به وجود آورنده آن هستند به چشم میخورد. ازاینرو طبیعی است که کشورهای اسلامی در یافتن مفهوم و معنای آن با مشکلی دوچندان روبرو شوند و گروهی آن را به محدوده زمانی امروزی تفسیر کرده و گروهی دیگر معتقد باشند که این یک مفهوم فلسفی مرکب است که به درک ماهیت خلقت می پردازد.
جزئیاتدر جامعه اسلامی هرگز حقوق شهروندی تابعی از عقاید و اعتقادات مذهبی و دینی نیست و همه به صورت یکسان از حقوق شهروندی برخوردار هستند. این امر در دوران حکومتداری پیامبر اکرم(ص) و امیرمؤمنان علی(ع) به خوبی دیده شد. برای نمونه در پیمان مدینه که بین پیامبر اسلام با همه طوایف اعم از یهودی و مسیحی و مشرک نوشته شد، پیامبر(ص) به صراحت همه افراد را به عنوان اعضای یک جامعه و امت، برخوردار از حقوق مساوی دانست.
جزئیاتحقّ آموزش و تربيت مهمترين حقّى است كه مردمان بر حكومت دارند، بدين معنا كه حكومتها موظف اند تمام زمينه هاى لازم براى آموزش و تربيت مردمان را فراهم كنند، كه همه سعادتها و شقاوتها، راست شدنها و به انحراف رفتنها، سلامتها و ناسلامتى ها در گرو آموزش و تربيت است. هر جا بدى و زشتى رخ مى نمايد، حاصل آموزش و تربيتى نادرست است. چنانكه در آموزه هاى امام على(ع) آمده است: «عَدَمُ الْأَدَبِ سَبَبُ كُلِّ شَرٍّ؛ فقدان ادب و تربيت، سبب هر شرّ و بدى است.»
جزئیاتاز جمله مهمترين حقوق انسانها در عرصه اجتماعى، حقّ مسئوليت اجتماعى آنان و نظارت عمومى است، بدين معنا كه همه مردم از مسئوليت اجتماعى برخوردارند و حق دارند بر همه امور، به ويژه امور حكومت و دولت نظارت نمايند؛ به نيكى فرمان دهند و از بدى بازدارند، يعنى حقّ امر به معروف و نهى از منكر دارند، چنانكه قرآن كريم به صراحت اين حق را مطرح كرده است: «وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ؛ بايد از شما گروهى باشند كه به نيكى بخوانند و از كارهاى زشت و ناپسند بازدارند، و آنانند بالندگان.»
جزئیاتدر نگاه امیرمؤمنان علی (ع) هیچ چیز چون عدالت و عدالتخواهی قدر و قیمت ندارد، و هیچ چیز در جایگاه و اهمیت با آن برابری نمی کند. از نظر ایشان بسامانی جامعه، سلامت روابط و مناسبات آن در حوزه های گوناگون و پیشرفت و تعالی فردی و اجتماعی در گرو عدالت است.
جزئیاتاقدام ترامپ در مورد قدس و اعلام انتقال سفارت امریکا به بیت المقدس موضوعی بود که بتواند عکس العمل جامعه جهانی و بخصوص مسلمانان را در پی داشته باشد. این روند نیز با محکومیت امریکا در سازمان ملل و رای اکثریت اعضا دیده شد. اما مسئله ای که کمتر به آن توجه شد دلیل اقدام ترامپ و رویکرد او به مسئله فلسطین بود. ترامپ چه تفاوتی با دیگر سلف خود داشت که دست به چنین اقدامی زد؟ آیا این موضوع ریشه های دینی دارد یا در سیاست خارجی جدید امریکا ریشه دارد؟ خبرآنلاین این موضوع را با دکتر محمد مسجدجامعی سفیر سابق ایران در واتیکان مطرح کرده است که از نظر می گذرانید.
جزئیاتو لقد کرّمنا بنی آدم و حملناهُم فی البرّ و البحر و رزقناهُم من الطّیّبات و فضّلناهُم على کثیر ممّن خلقنا تفضیلا: ما فرزندان آدم را کرامت بخشیدیم و بر دریا و خشکى سوار کردیم و از چیزهاى خوش و پاکیزه روزى دادیم و بر بسیارى از مخلوقات برتریشان نهادیم.(اسراء،۷۰)
جزئیاتانتقادات به بودجه اختصاصی دولت به حوزههای علمیه و به ویژه مراکز تبلیغی دینی این روزها در جامعه چالشبرانگیز شده است. اما آیا این دریافتیها استقلال حوزه را با تهدید مواجه میکند؟ و آیا استقلال حوزه جای نگرانی دارد؟
جزئیاتآن که فقر و زندگی زاهدانه را به انتخاب خویش بر می گزیند، می تواند شعار «الفقر فخری» سربدهد و به فقر و ناداری خویش مباهات کند. فقر او ناشی از «نداری» نیست بلکه فقر او ترجمان «ثمره زهد» و کم اعتنایی وی به شیوه های زیستی مرفهانه هست. چنین فقری، نه «ناداری» بلکه اوج دارائی «استغنا» و بی نیازی هست. اما آن که فقر و ناداری بر او تحمیل می شود و از برآورده کردن نیازهای معیشتی خویش و عیال خویش ناتوان است، فقرش، نه سبب افتخار و مایه مباهات، بلکه مایه ننگ و عار است.
جزئیاتواژه فقر را چنین معنا و ریشه یابی کرده اند: فرودآمدن حادثه بر کسی و شکستن مهره های پشت او. اگر کسی استخوان ستون فقراتش شکسته باشد، او را فقیر گویند. انسانهای تنگدست و ندار را از آن جهت فقیر گویند، زیرا مانند کسی که ستون فقراتش شکسته باشد نمی تواند روی پای خود بایستد. آدمی که مهره های پشت او شکسته باشد، در زندگی زمین گیر است، شاید از این جهت نام دیگر فقیر مسکین است.
جزئیاتاگر اخلاق اداری در زندگی کاری انسان وجود داشته باشد نتیجه، کارکردن شیرین و توأم با رضایتمندی و خودشکوفایی از یکسو و رضایت مردم و پیشرفت امور و شکوفایی کار از سوی دیگر است.
جزئیاتبحث و گفتگو در موضوع رابطه میان حکمت و دیانت، و یا به تعبیر دیگر دین و تعقل در ادبیات ما سابقهای دیرینه دارد. برخی ممکن است این دو را کاملا جدا از هم و مستقل و بیارتباط بدانند. برخی دیگر نبوت و دیانت را مکمل عقل محاسبه میکنند؛ یعنی معتقد میشوند که انبیا آمدهاند تا کمبودهای عقل و مواردی که عقل بشری بدان دست نمییابد را تکمیل کنند. برخی دیگر میگویند عقل انسان را تا دم درب خانه انبیا میرساند و خداحافظی میکند. و بالاخره برخی دیگر میگویند مگر نه این است که آدمی با عقل به همه چیز دست مییابد؟ بنابراین عقل است که انسان با آن خدا و پیامبرش را باید بشناسد و خدا و پیامبر تقلیدی که ارزشی ندارد، بنابراین عقل مقدم بر همه چیز است: بر دین، بر اخلاق و…
جزئیات